Hoezo, aansprakelijk!?

Allen & OveryDirkzwagerClifford ChancePels Rijcken
Geschreven door: Justus Chel
Gepubliceerd op:

Hoezo, aansprakelijk!?

We kennen de bordjes allemaal wel: ‘De directie stelt zich niet aansprakelijk voor verloren of gestolen voorwerpen’ of andere bordjes met een dergelijk strekking. Je hebt ze vast wel eens tijdens het uitgaan zien hangen bij de garderobe in de cafés. Misschien heb je zelfs wel eens meegemaakt dat je jouw jas ‘kwijt’ was toen je deze later op de avond wilde komen ophalen. Boos en teleurgesteld moest je vervolgens in de kou naar huis en je moest je er maar bij neerleggen dat je machteloos bent ten opzichte van dat café. Want dat ben je ook, toch? Zeker niet, het tegendeel is waar!

Allereerst klopt er grammaticaal en inhoudelijk helemaal niks van zo’n bordje, want wie stelt zichzelf immers aansprakelijk? Het zal altijd de gedupeerde zijn die de ander aansprakelijk stelt en het zou raar zijn als het café zichzelf aansprakelijk stelt voor andermans schade.[1] Ten tweede wordt wel de aansprakelijkheid van de directie uitgesloten, maar niet die van het bedrijf zelf. Het is duidelijk wat de bedrijfseigenaar getracht heeft te doen, maar de tekst van het bordje sluit daar inhoudelijk niet op aan.[2] De meest zwaarwegende redenen waarom dergelijke aansprakelijkheidsuitsluitingen niet opgaan, vinden we echter in de wet en de jurisprudentie die op dit vlak is gevormd.

Op het moment dat je jouw jas inlevert bij de garderobe van een café gaan jij en dat café een rechtsgeldige bewaarnemingsovereenkomst aan ex art. 7:600 juncto 6:213 lid 1 juncto 6:217 lid 1 juncto 3:33 BW,[3] met als gevolg dat het café (de bewaarnemer) jouw roerende zaak (jouw jas)[4] in bewaring neemt en dat zij ex art. 7:602 BW verplicht is de nodige zorg in acht te nemen bij de bewaring van jouw goed. Als het café aan het einde van de avond de feitelijke macht over jouw jas niet terug kan verschaffen aan jou, is zij tekortgeschoten in haar zorgplicht waarvoor zij in beginsel gewoon aansprakelijk kan worden gesteld.

Tevens heeft de wetgever in de wet een zogenaamde ‘grijze lijst’ opgesteld die in art. 6:237 BW wordt vermeld en die stelt dat bepaalde bedingen in algemene voorwaarden onredelijk bezwarend kunnen zijn, wat ook alom in de juridische praktijk wordt onderschreven.[5] Een exoneratiebeding zoals vermeld op de welbekende bordjes bij de garderobe valt onder de werking van art. 6:237 sub f BW, wat toeziet op bedingen die een wettelijke verplichting tot schadevergoeding uitsluiten. Dergelijke exoneratiebedingen door een café zijn onredelijk bezwarend voor de gebruiker van de garderobe en zijn daarom niet rechtsgeldig, welk oordeel onder andere reeds tot uiting is gekomen in een uitspraak van de kantonrechter te Rotterdam in 1997.[6]

Deze exoneratiebedingen zijn onredelijk bezwarend voor zowel betaalde als onbetaalde garderobes,[7] maar hierbij dient wel een kanttekening te worden gemaakt. De onredelijkheid van deze exoneratiebedingen ziet niet toe op onbewaakte en openbare garderobes.[8] Met ‘openbaar’ wordt hier bijvoorbeeld een (onbewaakt) haakje aan de wand of onder de bar bedoeld waaraan jij je spullen kunt ophangen. De reden dat je een café niet aansprakelijk kunt stellen voor het scenario dat jouw jas wordt gestolen van een onbewaakte garderobe/kapstok, is dat je door jouw jas daar op te hangen geen bewaarnemingsovereenkomst bent aangegaan met het café. De eigenaar of een medewerker van het café heeft jouw zaken immers niet zelf aangenomen, waardoor er ook geen sprake is geweest van een wilsverklaring ex art. 3:33 BW door een medewerker of de eigenaar van het café. Hierdoor is er geen sprake geweest van een meerzijdige rechtshandeling die vereist is om een bewaarnemingsovereenkomst tot stand te laten komen.[9] Kortom, je hangt dus op eigen risico jouw jas op aan die onbewaakte kapstok/garderobe met alle gevolgen van dien. Houd dit dus te allen tijde in je achterhoofd als je jouw jas of andermans spullen aan een onbewaakte garderobe/kapstok ophangt!

De mythe van de garderobebordjes is bij dezen dus ontkracht en het is duidelijk geworden dat deze exoneratiebordjes geen ander doel dienen dan afschrikking en bangmakerij. Mocht je dus de volgende keer jouw jas of iets anders verliezen in een garderobe, maak je dan vooral geen zorgen: je staat volledig in je recht om het café aansprakelijk te stellen voor de door jou geleden schade. De beste optie is echter om het niet zover te laten komen en eerst beleefd en netjes in gesprek te gaan met de woordvoerder van de desbetreffende horeca-aangelegenheid om te kijken of je er samen uit kunt komen. Mocht het echter niet lukken, weet dan dat het recht jou volledig in het gelijk stelt!

 

[1] M.Huijzer, De directie stelt zich niet aansprakelijk … (want dat doe ik wel!), omnius.nl, 5 juli 2016; Ktr. Rotterdam 4 april 1997, ECLI:NL:KTGROT:1997:AL3199, Prg. 1997, 4776.  

[2] J. Faas, Waarom de uitsluiting van aansprakelijkheid op dit garderobebordje niet werkt, dehaanlaw.nl, geraadpleegd op 20 maart 2020.

[3] M.Huijzer, De directie stelt zich niet aansprakelijk … (want dat doe ik wel!), omnius.nl, 5 juli 2016; J. Faas, Waarom de uitsluiting van aansprakelijkheid op dit garderobebordje niet werkt, dehaanlaw.nl, geraadpleegd op 20 maart 2020.

[4] Artikel 3:2 in verband met artikel 3:3, tweede lid van het Burgerlijk Wetboek.

[5] M. Geuze, Zwarte en grijze lijst algemene voorwaarden, juridische-supermarkt.nl, geraadpleegd op 20 maart 2020; De directie stelt zich niet aansprakelijk, danielshuisman.nl, 14 september 2015.

[6] Ktr. Rotterdam 4 april 1997, ECLI:NL:KTGROT:1997:AL3199, Prg. 1997, 4776.

[7] Wat moet je je aantrekken van ‘De directie stelt zich niet aansprakelijk’-bordjes?, avrotros.nl, 2 maart 2017; M.Huijzer, De directie stelt zich niet aansprakelijk … (want dat doe ik wel!), omnius.nl, 5 juli 2016.  

[8] Wat moet je je aantrekken van ‘De directie stelt zich niet aansprakelijk’-bordjes?, avrotros.nl, 2 maart 2017; J. Faas, Waarom de uitsluiting van aansprakelijkheid op dit garderobebordje niet werkt, dehaanlaw.nl, geraadpleegd op 20 maart 2020.

[9] Wat moet je je aantrekken van ‘De directie stelt zich niet aansprakelijk’-bordjes?, avrotros.nl, 2 maart 2017; zie ook artikel 6:213, eerste lid in verband met artikel 7:600 van het Burgerlijk Wetboek.

DLA PiperHVG Law LLPBaker McKenzieHouthoffVan Doorne
Inloggenclose